Ik blog nooit in opdracht, maar wel op verzoek. De meeste boeken die ik hier bespreek heb ik met zo'n verzoek gekregen van de uitgevers. Dat betekent niet dat
zij -of wie dan ook- enige invloed kunnen uitoefenen op de inhoud van dit blog. Ik blog gewoon zoals ik er zelf over denk.

Reacties? Graag! Ik stel het zeker op prijs als mensen de moeite nemen om te reageren.
Heb jij ook een weblog over boeken? Ik ben nieuwsgierig, dus laat gerust een linkje achter in jouw reactie.


woensdag 27 april 2016

Vlakke en voorspelbare Henry! slaat de plank mis

Thomas van Aalten – Henry!





Er zijn boeken die ik in één ruk uitlees. Dikke boeken. Terwijl ik overdag geacht word te werken, zal ik elke pauze, elke wachttijd benutten om dat boek open te slaan. Dat zijn de dagen dat ik weer dikke vriendjes ben met diepvries en magnetron, de dagen dat Facebook, Twitter en ander ongerief niet bestaan. De dagen ook dat ik niet ga slapen voordat dat boek uit is. Zulke boeken zijn er. 
Misschien zegt het genoeg dat ik over Henry! ruim twee weken heb gedaan.

Het leek me nog wel zo’n bijzonder boek. Om te beginnen was ik redelijk gecharmeerd van Van Aaltens vorige boek, Leeuwenstrijd. Verder ben ik geboren in het jaar dat in Henry! het gelijknamige tijdschrift het daglicht zag. Ik hoopte op een stukje herkenning, en niet alleen uit mijn jeugd. Als oud-journalist hoopte ik ook in de geschiedenis van mijn eigen metier te kunnen duiken. Naarmate ik ouder word, besef ik dat ik die tripjes naar Memory Lane steeds meer waardeer. (Bestaat er een vrouwelijke vorm van ‘ouwe lul’? Voilà, c’est moi!) Alleen daarom al hapte ik zo gretig toe op de vraag of ik dit boek wilde recenseren. 

Henry! gaat over de tijdschriftenwereld, grofweg tussen eind jaren vijftig en begin jaren tachtig. Het is een legendarische tijd in de journalistiek, die ik alleen van horen zeggen ken omdat ik zelf pas in 1988 voor het eerst de redactievloer betrad. Voordat ik het boek opende wist ik al dat het verhaal geromantiseerd is, ik verwachtte dan ook geen historisch correct non-fictieverhaal. Maar ik verwachtte zeker niet een verhaal dat wat betreft de feiten aan alle kanten rammelt. Voorbeeldjes te over en helaas heb ik ze tijdens het lezen niet bijgehouden. Daarom noem ik er een paar die me zelfs zonder aantekeningen bij zijn gebleven. 

Computers
Het begint al als hoofdpersoon en naamgever van het tijdschrift, Henry Imholz, midden jaren vijftig zijn toekomstige vrouw leert kennen: een aardig meisje, uit gegoede familie, met een nette-jonge-meisjes-vooropleiding en helemaal gevormd en gekneed om een perfecte echtgenote te zijn. Als zo iemand in die tijd het woord computer zou horen, zou ze misschien hooguit aan een rekenmachine denken, naar analogie van het Engelse to compute - berekenen, calculeren. Maar deze dame is volgens het boek gefascineerd door computers, die zouden volgens haar onze toekomst worden. Ze heeft gelijk, maar zoiets kon onmogelijk in die tijd al voorspeld worden. En zeker voor iemand die er verder niets mee te maken heeft, is zo'n computerfascinatie haast onmogelijk. Ik weet nog dat een oom van mij -ingenieur bij het NatLab van Philips- mij eind jaren zestig voor het eerst iets over computers vertelde. Dat was vijftien jaar later en die oom was veel meer ter zake kundig. Hij zag wel een toekomst voor computers, maar nog niet half zo veel als mevrouw Imholz-in-spe voorzag. 

Ander voorbeeld: mood-boards maken in 1975?? Wacht daar nog maar minstens 25 jaar mee. Elke zichzelf respecterende redactie maakte destijds -en nu ook nog, vermoed ik- een beeld van de lezer. Aan dat beeld worden onderwerpen, insteek, diepgang, leeslengte, bladopmaak en alle andere zaken opgehangen. Zowel tijdens mijn journalistieke opleiding als bij de redacties waar ik werkte hadden we daar een term voor, maar dacht je dat ik me die nog kon herinneren? Hoe dan ook, een mood-board kwam er niet aan te pas. 
En wat te denken van de titel van het tijdschrift, Henry!? Toen Linda de Mol in 2003 haar naam leende aan het rondom haar opgerichte tijdschrift, werd dat zacht gezegd als zeer merkwaardig gezien. Vijfenveertig jaar eerder kwam je daar echt niet mee gedraaid.

Zielloos
En zo is er zoveel meer: de manier waarop mensen met elkaar omgaan, de dingen die mensen doen, de drankjes die ze drinken (ik mis de droge Martini's), de kleding die ze dragen, de seksuele moraal, de actualiteiten, het klopt allemaal nét niet. Van Aalten pretendeert de sixties en seventies te doorgronden, maar hij vertelt een zielloos verhaal over een tijd die hij niet heeft meegemaakt en waarvan hij de essentie niet weet te raken. Daarom is alles in mijn ogen vlak of pretentieus. Jammer jammer jammer.

Je zou nu kunnen denken: zet een andere bril op, laat Memory Lane links liggen en ga in op het verhaal. Goed idee, ware het niet dat ook het verhaal teleurstelt. Zelden las ik zoveel oppervlakkigheid. De personages missen elke diepgang, ze wekken op geen enkele manier mijn interesse. Zodra de verhaalontwikkeling een personage kan missen, wordt het ook afgeserveerd als in een goedkope soap. De enige persoon waarbij de schrijver nog iets van gelaagdheid probeert aan te brengen is Henry Imholz. Zijn broer Philip is gedood als soldaat in de Tweede Wereldoorlog. Daarna heeft Henry een tijdje een losse affaire met zijn tien jaar oudere, verweduwde schoonzus, totdat zij zelf een einde aan haar leven maakt. De gesneuvelde Philip keert veelvuldig bij Henry terug in gedachten en beelden.
Verder merkt Henry in de tweede helft van het boek dat hij toch wel erg oppervlakkig leeft en dat hij daarmee mensen kwijtraakt. Maar in plaats van dat hij iets verandert, of dat het verhaal meer diepgang krijgt, gaat alles gewoon door. 

Kortom: ik vind het verhaal vlak, zielloos, voorspelbaar en pretentieus. Alleen de hoop op een klapper op het einde, maakte dat ik het boek nog uit wilde lezen.
  


 GELEZEN:
titel: Henry!
 genre: roman
publicatiedatum: 17 februari 2016
uitgever: Nieuw Amsterdam


2 opmerkingen:

Thomas van Aalten zei

Wat een vrolijke recensie, je lijkt me een erg gezellige dame. Wil je een keer uit eten met me, misschien gevulde eieren met een droge martini?

Dat de 'computer' zoveel verwarring oproept begrijp ik, maar zelfs begin jaren 60 werd er al driftig over geschreven in de kranten. Al hadden ze dan de omvang van een klaslokaal - aan de Johan Huizingalaan te Amsterdam zat IBM al.

Moodboard, ach, dacht je niet dat het karakter Brasschaat dat afgekeken had uit Amerika, waar ze al veel verder waren dan in het koddige tijdschriften ala Burda of Knip?

Verder is het Henry ImholZ. zonder T.

Groet,
Thomas van Aalten (met een T)

Manjo van Boxtel zei

Dank je voor de correctie, die heb ik direct doorgevoerd.
En ook bedankt voor de uitnodiging. Ik hoop niet dat je het erg vindt, maar die sla ik liever af. Ik houd niet zo van gevulde eieren en Martini.

Misschien heb je wel gelijk en zit ik er helemaal naast wat betreft de historische feiten. Maar toen ik het boek las kreeg ik keer op keer het gevoel dat het gewoon niet klopte. En of dat dan juist is of niet, maakt niet zoveel meer uit, het doet steeds opnieuw afbreuk aan mijn leeservaring.

En zelfs al zouden de gepresenteerde feiten pure lariekoek zijn, ik nog had alles zonder meer geslikt als de personages mij maar echt onder de huid waren gekropen. Achteraf terugkijkend denk ik dat daarin eigenlijk mijn grootste pijn zit.

Maar hoe dan ook: het is maar mijn mening. En wie ben ik nou helemaal? Nou dan. Niks van aantrekken en gewoon doorgaan met schrijven.

Groet,
Manjo